هدف اصلی این پژوهش، بررسی کاربرد داده‌کاوی در شناسایی الگوهای مصرف و تدوین استراتژی‌های بازاریابی خرد به‌منظور ارتقاء بازار کالاهای ایرانی در فضای رقابتی کنونی است. در دنیای امروز، درک عمیق رفتار مصرف‌کننده و پیش‌بینی روندهای آتی بازار، نقشی حیاتی در موفقیت کسب‌وکارها ایفا می‌کند. داده‌های حجیم تولید شده از تعاملات مشتریان با محصولات و خدمات، گنجینه‌ای از اطلاعات را در خود نهفته دارند که با بهره‌گیری از تکنیک‌های داده‌کاوی، می‌توان الگوهای پنهان مصرف را آشکار ساخت. این پژوهش با اتخاذ رویکردی ترکیبی (کمی و کیفی) و با تمرکز بر بازار کالاهای مصرفی بادوام ایرانی، به تحلیل داده‌های خرید مشتریان از فروشگاه‌های منتخب زنجیره‌ای طی سال‌های ۱۴۰۱ تا ۱۴۰۳ پرداخته است. در بخش کمی، از الگوریتم‌های خوشه‌بندی (K-Means) و قوانین وابستگی (Apriori) برای شناسایی گروه‌های همگن مشتریان بر اساس سبد خرید و تحلیل ارتباط بین محصولات استفاده شد. در بخش کیفی، مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با مدیران بازاریابی شرکت‌های تولیدکننده کالای ایرانی انجام پذیرفت تا دیدگاه‌های تخصصی آن‌ها در خصوص چالش‌های بازاریابی و فرصت‌های ناشی از تحلیل داده‌ها استخراج گردد. نتایج کلیدی نشان داد که الگوهای مصرف متنوعی در بین گروه‌های مختلف مشتریان وجود دارد؛ به‌طور مثال، یک گروه از مشتریان تمایل زیادی به خرید کالاهای مکمل (مانند خرید لوازم جانبی همراه با کالای اصلی) دارند، در حالی که گروهی دیگر به دنبال بسته‌های ترکیبی با تخفیف ویژه هستند. همچنین، تحلیل داده‌ها حاکی از آن بود که ارائه پیشنهادهای شخصی‌سازی‌شده بر اساس تاریخچه خرید، می‌تواند منجر به افزایش ۱۴ درصدی نرخ خرید مجدد و بهبود ۸ درصدی رضایت مشتری شود. مدیران بازاریابی نیز بر ضرورت استفاده از ابزارهای تحلیلی برای درک بهتر نیازهای مشتریان و اتخاذ تصمیمات استراتژیک تأکید داشتند. در نهایت، پژوهش حاضر نتیجه می‌گیرد که داده‌کاوی ابزاری قدرتمند برای ارتقاء بازار کالای ایرانی است و با تحلیل الگوهای مصرف و اجرای استراتژی‌های بازاریابی خرد و شخصی‌سازی‌شده، می‌توان شاهد افزایش سهم بازار، بهبود وفاداری مشتریان و در نهایت، ارتقاء جایگاه رقابتی محصولات داخلی در برابر رقبای خارجی بود. این مطالعه همچنین بر اهمیت سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌های جمع‌آوری و تحلیل داده‌ها در سازمان‌های ایرانی تأکید می‌کند.

بازاریابی خرد الگوهای مصرف بازار کالای ایرانی استراتژی بازاریابی تحلیل سبد خرید.